อาการหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัดที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงอาการเหนื่อย อ่อนเพลีย หรือพักผ่อนน้อย เพราะอาจเป็นสัญญาณของ โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke ซึ่งเกิดจากหลอดเลือดที่นำเลือดไปเลี้ยงสมองตีบ อุดตัน หรือแตก ส่งผลให้สมองบางส่วนได้รับเลือดและออกซิเจนไม่เพียงพอ จนการทำงานของสมองผิดปกติอย่างเฉียบพลัน
โรคหลอดเลือดสมองถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ยิ่งผู้ป่วยได้รับการประเมินและดูแลเร็วเท่าใด ยิ่งมีโอกาสลดความเสียหายของสมอง ความพิการ และภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว จึงไม่ควรรอดูว่าอาการจะหายเองหรือไม่
เช็กอาการด้วยหลัก B.E.F.A.S.T.
หลัก B.E.F.A.S.T. เป็นวิธีช่วยจดจำสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมองที่ประชาชนสามารถสังเกตได้
B – Balance: มีอาการวิงเวียน เดินเซ หรือเสียการทรงตัวอย่างกะทันหัน
E – Eyes: ตามัว มองเห็นภาพซ้อน หรือการมองเห็นผิดปกติฉับพลัน
F – Face: หน้าเบี้ยว มุมปากตก หรือยิ้มแล้วใบหน้าสองข้างไม่เท่ากัน
A – Arms: แขนหรือขาข้างใดข้างหนึ่งอ่อนแรง ชา หรือยกแขนค้างไม่ได้
S – Speech: พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง พูดไม่ออก หรือฟังคำพูดไม่เข้าใจ
T – Time: จดจำเวลาที่เริ่มเกิดอาการ และรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
นอกจากอาการข้างต้น ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการสับสนทันที ปวดศีรษะรุนแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือการประสานงานของร่างกายผิดปกติ อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นเพียงอาการเดียวหรือหลายอาการพร้อมกันก็ได้
อาการหายเอง ก็ยังต้องไปโรงพยาบาล
บางครั้งอาการหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัดอาจดีขึ้นภายในไม่กี่นาที แต่ไม่ควรชะล่าใจ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว หรือ TIA ซึ่งมีอาการคล้ายโรคหลอดเลือดสมอง และอาจเป็นสัญญาณเตือนว่ามีความเสี่ยงเกิด Stroke ตามมาได้ จึงจำเป็นต้องได้รับการประเมินจากแพทย์อย่างเร่งด่วนเช่นกัน
เมื่อพบอาการ ควรทำอย่างไร
- ตั้งสติ
- จดเวลาที่เริ่มมีอาการ
- โทรแจ้งสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669
- รีบนำผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลที่มีความพร้อมโดยเร็ว
- ไม่ควรให้ผู้ป่วยขับรถไปโรงพยาบาลด้วยตนเอง
อย่ารอให้เกิดอาการครบทุกข้อ เพราะเพียงพบความผิดปกติอย่างใดอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นเฉียบพลัน ก็เพียงพอที่จะสงสัยโรคหลอดเลือดสมองได้ การรู้จักสัญญาณ B.E.F.A.S.T. และตัดสินใจขอความช่วยเหลือทันที อาจช่วยลดความสูญเสียและเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที
หากมีอาการหรือปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคหลอดเลือดสมองและหลอดเลือดหัวใจ ควรเข้ารับการประเมินสุขภาพและปรึกษาแพทย์ เพื่อพิจารณาการตรวจที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล
ที่ V Precision Clinic มี โปรแกรม Basic Stroke Screening สำหรับประเมินปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพโรคหลอดสมองและหลอดเลือดหัวใจ เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการดูแลสุขภาพ และการวางแผนติดตามร่วมกับแพทย์
*โปรแกรมดังกล่าวเป็นการตรวจประเมินปัจจัยเสี่ยงเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค ผลการตรวจและคำแนะนำขึ้นอยู่กับภาวะสุขภาพของแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
อ้างอิง
https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/stroke-
https://www.cdc.gov/stroke/treatment/index.html?utm_source=chatgpt.com
