เมื่อร่างกาย “จำ” ว่าคุณเคยอ้วน
จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่า ร่างกายมนุษย์มีระบบควบคุมน้ำหนักที่ซับซ้อน โดยมี “Set Point” หรือจุดที่ร่างกายพยายามรักษาระดับน้ำหนักให้คงที่ตามสิ่งที่เคยชิน หากเราเคยมีน้ำหนักตัวสูง ร่างกายจะรับรู้ว่านั่นคือภาวะปกติ และพยายามดึงกลับไปสู่จุดเดิมเมื่อมีการลดน้ำหนักมากเกินไปในระยะเวลาสั้น เมื่อไขมันในร่างกายลดลง ฮอร์โมนบางชนิด เช่น เลปติน (leptin) ซึ่งมีบทบาทในการควบคุมความหิวและความอิ่ม จะลดลง ทำให้รู้สึกหิวมากขึ้น ในขณะเดียวกัน อัตราการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย (Metabolic Rate) ก็อาจลดลง ทำให้ร่างกายใช้พลังงานน้อยลง และสะสมไขมันได้ง่ายขึ้น นี่คือเหตุผลว่าทำไมน้ำหนักจึงกลับมาได้แม้เราจะยังควบคุมอาหารอยู่
การลดน้ำหนักอย่างปลอดภัยต้องพิจารณาหลายปัจจัย
การลดน้ำหนักไม่ใช่แค่การ “ลดลง” ชั่วคราว แต่เป็นการปรับพฤติกรรมและระบบการทำงานของร่างกายให้เหมาะสมในระยะยาว ทั้งเรื่องโภชนาการ การออกกำลังกาย ภาวะจิตใจ และการคอยสังเกตปัจจัยทางสุขภาพอื่น ๆ เช่น ความดันโลหิต ไขมันในเลือด หรือระดับน้ำตาลในเลือด สำหรับบางคน โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะอ้วนระดับปานกลางถึงรุนแรง การปรับพฤติกรรมอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ในกรณีเช่นนี้ การเข้ารับบริการทางการแพทย์เพื่อช่วยเสริมในการลดน้ำหนักจึงอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
การใส่บอลลูนลดน้ำหนักในกระเพาะอาหาร
การใส่บอลลูนในกระเพาะอาหาร เป็นทางเลือกหนึ่งในการลดน้ำหนักโดยไม่ต้องผ่าตัด ซึ่งได้รับการยอมรับในหลายประเทศทั่วโลก โดยแพทย์จะใช้กล้องส่องเข้าไปทางปากเพื่อนำบอลลูนซิลิโคนเข้าไปวางไว้ในกระเพาะอาหาร จากนั้นจะเติมของเหลวเพื่อให้บอลลูนมีขนาดพอเหมาะ ทำให้กระเพาะอาหารมีพื้นที่ว่างน้อยลง ส่งผลให้ผู้ป่วยรู้สึกอิ่มเร็วขึ้นและรับประทานอาหารได้น้อยลง
ข้อดีของการใส่บอลลูนคือ สามารถปรับขนาดของบอลลูนให้เหมาะสมกับร่างกายแต่ละบุคคลได้ เพื่อช่วยลดผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หรือภาวะกรดไหลย้อน นอกจากนี้ บอลลูนสามารถอยู่ในกระเพาะอาหารได้นานถึง 12 เดือน ภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด ทำให้ผู้เข้ารับการรักษาสามารถปรับพฤติกรรมการกินและลดน้ำหนักได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว
เข้าใจร่างกาย เพื่อการลดน้ำหนักที่ยั่งยืน
น้ำหนักที่กลับมาเพิ่มหลังการลดอาจไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นธรรมชาติของร่างกายที่พยายามรักษาความสมดุล การเข้าใจกลไกนี้จะช่วยให้เราวางแผนการลดน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยยิ่งขึ้น โดยอาจร่วมกับการใช้วิธีทางการแพทย์ เช่น การใส่บอลลูนในกระเพาะอาหาร ภายใต้คำแนะนำและการดูแลจากแพทย์ เพื่อส่งเสริมให้ร่างกายสามารถเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน ลดผลข้างเคียง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว
อ้างอิง
“Sumithran, P., & Proietto, J. (2013). The defence of body weight: a physiological basis for weight regain after weight loss
https://doi.org/10.1042/CS20120223
National Institutes of Health (NIH). (2021). Why do people regain weight after losing it?
https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/why-do-people-regain-weight-after-losing-it
Mechanick, J. I., et al. (2013). Clinical practice guidelines for the perioperative nutritional, metabolic, and nonsurgical support of the bariatric surgery patient—2013 update. Obesity
https://doi.org/10.1002/oby.20461
American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (ASMBS). (2022). Intragastric Balloon.
https://asmbs.org/patients/intragastric-balloon
