เมื่อพูดถึงโรคหลอดเลือดหัวใจ หลายคนมักนึกถึงอาการ เจ็บหรือแน่นหน้าอก เป็นอันดับแรก จนทำให้บางคนรู้สึกว่า หากยังไม่เคยเจ็บหน้าอก ก็น่าจะยังไม่มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ
แต่ความจริงคือ โรคหลอดเลือดหัวใจในบางคนอาจยังไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก หรืออาจแสดงอาการในรูปแบบอื่นที่ไม่ได้เริ่มจากการเจ็บหน้าอกเสมอไป ดังนั้น การดูแลสุขภาพหัวใจจึงไม่ควรรอให้มีอาการก่อน โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด
ทำไมหลอดเลือดหัวใจมีปัญหา แต่ยังไม่เจ็บหน้าอก
หลอดเลือดหัวใจมีหน้าที่นำเลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ เมื่อเกิดการสะสมของไขมัน คอเลสเตอรอล และสารอื่น ๆ บริเวณผนังหลอดเลือด จนเกิดเป็นคราบพลัค หลอดเลือดอาจค่อย ๆ แคบลงตามเวลา
ในช่วงแรก ร่างกายอาจยังสามารถส่งเลือดไปเลี้ยงหัวใจได้เพียงพอในขณะพัก ทำให้บางคนยังดำเนินชีวิตประจำวันได้ตามปกติและไม่รู้สึกเจ็บหน้าอก อาการอาจเริ่มปรากฏเมื่อหัวใจต้องการออกซิเจนมากขึ้น เช่น ขณะออกแรง ออกกำลังกาย เดินเร็ว หรือขึ้นบันได
นอกจากนี้ ความรุนแรงของอาการไม่ได้ขึ้นอยู่กับระดับการตีบของหลอดเลือดเพียงอย่างเดียว แต่ยังสัมพันธ์กับตำแหน่งของหลอดเลือดที่มีปัญหา การไหลเวียนของเลือด และภาวะสุขภาพของแต่ละบุคคลด้วย
อาการของโรคหลอดเลือดหัวใจ ไม่ได้มีแค่ “เจ็บหน้าอก”
- เหนื่อยง่ายกว่าปกติ
- หายใจไม่อิ่มหรือหอบขณะออกแรง
- รู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติ
- แน่นหรือรู้สึกไม่สบายบริเวณหน้าอก โดยไม่ได้รู้สึกว่าเป็นอาการ “เจ็บ”
- มีอาการร้าวไปบริเวณแขน ไหล่ หลัง คอ หรือกราม
- หน้ามืด เวียนศีรษะ หรือรู้สึกไม่สบายขณะออกแรง
ใครบ้างที่ควรใส่ใจสุขภาพหัวใจ แม้ยังไม่มีอาการ
- ผู้ที่มีไขมันในเลือดผิดปกติ โดยเฉพาะผู้ที่มีระดับ LDL Cholesterol สูง
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง เพราะความดันโลหิตสูงสามารถเกิดขึ้นโดยไม่มีอาการชัดเจนเช่นกัน
- ผู้ที่เป็นเบาหวาน เบาหวานเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด
- ผู้ที่สูบบุหรี่ สารจากบุหรี่ส่งผลต่อทั้งผนังหลอดเลือดและระบบหัวใจและหลอดเลือด
- ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือมีกิจกรรมทางกายน้อย โดยเฉพาะหากพบร่วมกับความดันสูง น้ำตาลสูง หรือไขมันผิดปกติ
- ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ โดยเฉพาะกรณีที่สมาชิกในครอบครัวเกิดโรคหัวใจตั้งแต่อายุไม่มาก
- ผู้ที่อายุมากขึ้น ความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามอายุ แม้อายุเพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถบอกได้ว่าบุคคลหนึ่งมีโรคหรือไม่
เริ่มดูแลหัวใจได้ ก่อนที่จะมีอาการ
- ลดหรือเลิกสูบบุหรี่
- เลือกรับประทานอาหารให้หลากหลายและเหมาะสม
- ลดอาหารเค็มจัด หวานจัด และไขมันอิ่มตัวสูง
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอตามความเหมาะสม
- ควบคุมน้ำหนัก
- ติดตามความดัน น้ำตาล และไขมันในเลือด
- นอนหลับให้เพียงพอ
- ตรวจสุขภาพตามอายุและปัจจัยเสี่ยง
