กินคลีนและไม่กินของทอด ไม่ได้หมายความว่า LDL จะต้องต่ำเสมอไป เพราะระดับ LDL ไม่ได้ขึ้นอยู่กับของทอดเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับชนิดของไขมันในอาหาร พันธุกรรม อายุ การเคลื่อนไหวร่างกาย น้ำหนักตัว และโรคบางอย่างด้วย
ทำไมกินคลีนแล้ว LDL ยังสูง
1. กินอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวโดยไม่รู้ตัว: ไขมันอิ่มตัวสามารถเพิ่มระดับ LDL ได้ ดังนั้น การดูแล LDL จึงควรดู ชนิดของไขมันและภาพรวมของอาหาร ไม่ใช่ดูเพียงว่าอาหารนั้นทอดหรือไม่ทอด
- เนื้อสัตว์ติดมัน
- หนังสัตว์
- ชีส
- เนย
- นม
- น้ำมันมะพร้าว
- น้ำมันปาล์ม
2. เลือกกินอาหารไม่หลากหลาย: อาหารเพื่อสุขภาพไม่ได้หมายถึงการตัดไขมันหรือคาร์โบไฮเดรตออกทั้งหมด แนวทางด้านโภชนาการล่าสุดของ American Heart Association เน้นรูปแบบการกินที่มีผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว เมล็ดพืช โปรตีนที่เหมาะสม และเลือกไขมันไม่อิ่มตัวแทนไขมันอิ่มตัว
3. พันธุกรรม:
- ภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรม (Familial Hypercholesterolemia: FH)
เป็นภาวะทางพันธุกรรมที่ทำให้ร่างกายกำจัด LDL ออกจากเลือดได้ไม่ดี ส่งผลให้ LDL สูงตั้งแต่อายุยังน้อย - ความผิดปกติของยีน LDLR
ยีนที่สร้างตัวรับ LDL ที่ตับ หากทำงานผิดปกติ ตับจะดึง LDL ออกจากกระแสเลือดได้น้อยลง ทำให้ LDL สะสมในเลือด - ความผิดปกติของยีน APOB
ApoB เป็นโปรตีนสำคัญบนอนุภาค LDL หากยีนนี้ผิดปกติ LDL อาจจับกับตัวรับ LDL ได้ไม่ดี จึงถูกกำจัดออกจากเลือดได้น้อยลง - ความผิดปกติของยีน PCSK9
PCSK9 มีบทบาทในการควบคุมจำนวนตัวรับ LDL ที่อยู่บนเซลล์ตับ หากมีความผิดปกติบางชนิดที่ทำให้ PCSK9 ทำงานมากเกินไป ตัวรับ LDL จะลดลงและทำให้ LDL ในเลือดสูงขึ้น - ความผิดปกติของยีน LDLRAP1
เกี่ยวข้องกับกระบวนการนำ LDL เข้าเซลล์ผ่าน LDL receptor ความผิดปกติของยีนนี้สามารถทำให้เกิดภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมได้ - ระดับ Lp(a) สูงจากพันธุกรรม
Lp(a) เป็นไขมันในเลือดอีกชนิดที่มีปัจจัยทางพันธุกรรมกำหนดระดับเป็นอย่างมาก แม้ไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของ LDL สูง แต่สามารถเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้
ถ้าไม่กินของทอด แต่ LDL ยังสูงควรดูอะไรเพิ่มเติม
- ไขมันอิ่มตัว: ลดเนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ เนย ชีส และไขมันจากมะพร้าวหรือปาล์ม
- คุณภาพของไขมัน: เลือกไขมันไม่อิ่มตัวจากปลา ถั่ว เมล็ดพืช และน้ำมันพืชชนิดที่เหมาะสม
- ใยอาหาร: เพิ่มผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสี
- พฤติกรรมโดยรวม: ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก และตรวจไขมันในเลือดตามความเหมาะสม