เวลาตรวจไขมันในเลือด หลายคนคุ้นเคยกับค่า LDL-C หรือที่มักเรียกว่า “ไขมันไม่ดี” แต่ปัจจุบันยังมีอีกค่าที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในการประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด นั่นคือ Apolipoprotein B หรือ ApoB
ความแตกต่างของ LDL-C and ApoB
| ApoB | LDL-C |
ApoB เป็นโปรตีนที่พบอยู่บนอนุภาคไขมันหลายชนิดที่สามารถนำคอเลสเตอรอลเข้าสู่ผนังหลอดเลือด เช่น LDL, VLDL และอนุภาคที่เกี่ยวข้องกับ Lipoprotein(a) โดยทั่วไป อนุภาคเหล่านี้แต่ละอนุภาคจะมี ApoB หนึ่งโมเลกุล ดังนั้นระดับ ApoB จึงสามารถใช้สะท้อน จำนวนอนุภาคไขมันที่มีศักยภาพเกี่ยวข้องกับการเกิดคราบพลัคในหลอดเลือด ได้ ApoB ต่างจาก LDL-C อย่างไร เข้าใจง่าย ๆ ด้วยการเปรียบเทียบกับรถบนถนน | เปรียบเหมือนการวัดว่า “รถทั้งหมดบรรทุกของอยู่เท่าไร” คนสองคนอาจมี LDL-C ใกล้เคียงกัน แต่มีจำนวนอนุภาคที่พาคอเลสเตอรอลแตกต่างกันได้ จึงมีบางกรณีที่ค่า LDL-C ดูไม่สูงมาก แต่ ApoB กลับสูง ซึ่งอาจหมายถึงมีอนุภาคไขมันที่เกี่ยวข้องกับการเกิดหลอดเลือดจำนวนมากกว่าที่ค่า LDL-C เพียงอย่างเดียวสะท้อนออกมา |
ทำไม “จำนวนอนุภาค” จึงสำคัญ
กระบวนการเกิดหลอดเลือดแดงแข็ง หรือ Atherosclerosis เกี่ยวข้องกับอนุภาคไขมันที่สามารถผ่านเข้าสู่ผนังหลอดเลือดและมีส่วนต่อการก่อตัวของคราบพลัค เมื่อจำนวนอนุภาคเหล่านี้มากขึ้น โอกาสที่อนุภาคจะสัมผัสและเข้าสู่ผนังหลอดเลือดก็อาจเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
จึงเป็นเหตุผลที่ ApoB สามารถให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะในกรณีที่ผล LDL-C กับจำนวนอนุภาคไม่สอดคล้องกัน เมื่อ ApoB and LDL-C ให้ข้อมูลไม่สอดคล้องกัน ApoB มักสัมพันธ์กับความเสี่ยง ASCVD ได้ดีกว่า LDL-C เพียงอย่างเดียว
ใครบ้างที่อาจได้ประโยชน์จากการตรวจ ApoB
- Triglyceride สูง
- เบาหวานชนิดที่ 2
- ภาวะ Metabolic Syndrome
- โรคหัวใจและหลอดเลือดอยู่แล้ว
- LDL-C ลดลงอยู่ในเป้าหมายแล้ว แต่ยังต้องการประเมินความเสี่ยงจากอนุภาคไขมันที่เหลืออยู่
ApoB สูง แปลว่าเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจแล้วหรือไม่
ApoB เป็น ตัวบ่งชี้ที่ใช้ประกอบการประเมินความเสี่ยง ไม่ใช่การตรวจเพื่อยืนยันว่ามีหลอดเลือดหัวใจตีบอยู่แล้ว แพทย์ยังต้องพิจารณาข้อมูลอื่นร่วมด้วย
เช่น LDL-C, HDL-C, Triglyceride, ความดันโลหิต ระดับน้ำตาล อายุ การสูบบุหรี่ ประวัติครอบครัว และประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือด
อย่าดูไขมันเพียงตัวเลขเดียว การประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดไม่ได้มีคำตอบจากค่าใดค่าหนึ่งเพียงอย่างเดียว LDL-C ช่วยบอกปริมาณคอเลสเตอรอลที่ถูกขนส่ง ApoB ช่วยสะท้อนจำนวนอนุภาคไขมันที่มีศักยภาพก่อหลอดเลือด
การดูทั้งสองด้านในผู้ที่มีข้อบ่งชี้ อาจช่วยให้แพทย์เห็นภาพความเสี่ยงได้ละเอียดขึ้น และเลือกแนวทางติดตามหรือดูแลได้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
หากมีอาการหรือปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคหลอดเลือดสมองและหลอดเลือดหัวใจ ควรเข้ารับการประเมินสุขภาพและปรึกษาแพทย์ เพื่อพิจารณาการตรวจที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล
ที่ V Precision Clinic มีโปรแกรม Basic Stroke Screening สำหรับประเมินปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพโรคหลอดสมองและหลอดเลือดหัวใจ เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการดูแลสุขภาพ และการวางแผนติดตามร่วมกับแพทย์
*โปรแกรมดังกล่าวเป็นการตรวจประเมินปัจจัยเสี่ยงเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค ผลการตรวจและคำแนะนำขึ้นอยู่กับภาวะสุขภาพของแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
