โรคหลายชนิด...เริ่มต้นจากสิ่งที่เราไม่รู้
หนึ่งในความท้าทายของการดูแลสุขภาพ คือโรคบางอย่างอาจเริ่มต้นโดยที่เราไม่รู้ตัว ไม่มีอาการเจ็บป่วย ไม่มีสัญญาณเตือน และยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ HPV (Human Papillomavirus) ก็เป็นหนึ่งในนั้น
ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตนเองเคยได้รับเชื้อ เพราะการติดเชื้อมักไม่ก่อให้เกิดอาการในระยะแรก จึงทำให้หลายคนละเลยการป้องกันหรือการตรวจคัดกรองที่เหมาะสม
HPV คือไวรัสที่พบได้บ่อยกว่าที่คิด
HPV เป็นกลุ่มไวรัสที่มีมากกว่า 200 สายพันธุ์ และเป็นหนึ่งในการติดเชื้อที่ติดต่อผ่านการสัมผัสทางเพศที่พบได้บ่อยที่สุด องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า คนส่วนใหญ่ที่เคยมีเพศสัมพันธ์มีโอกาสสัมผัสเชื้อ HPV อย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต
- การติดเชื้อไม่ได้หมายความว่าจะเกิดโรคเสมอไป
- ผู้ติดเชื้อจำนวนมากไม่มีอาการ
- ระบบภูมิคุ้มกันสามารถกำจัดเชื้อได้เองในหลายกรณี
แต่หากเชื้อบางสายพันธุ์ โดยเฉพาะสายพันธุ์ความเสี่ยงสูง คงอยู่ในร่างกายเป็นเวลานาน ความเสี่ยงของการเกิดความผิดปกติของเซลล์ก็อาจเพิ่มขึ้น
ความเสี่ยงไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว
สิ่งที่ทำให้ HPV แตกต่างจากโรคติดเชื้อหลายชนิด คือการที่เชื้อมักไม่ก่อให้เกิดอาการชัดเจน ผู้ติดเชื้อจึงอาจไม่รู้ตัวว่าควรเฝ้าระวังหรือดูแลสุขภาพเพิ่มเติม
การเปลี่ยนแปลงของเซลล์จากการติดเชื้อ HPV หากเกิดขึ้น มักเป็นกระบวนการที่ค่อย ๆ สะสมเป็นเวลาหลายปี นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมผู้ที่ไม่มีอาการผิดปกติ ก็ยังควรให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน การรู้ทันตั้งแต่วันนี้ ย่อมดีกว่าการรอจนเกิดความผิดปกติแล้วจึงเริ่มดูแล
HPV ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะผู้หญิง
แม้ HPV จะเป็นที่รู้จักในฐานะปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูก แต่ความจริงแล้ว ผู้ชายก็สามารถติดเชื้อ HPV ได้เช่นกัน เชื้อบางสายพันธุ์มีความเกี่ยวข้องกับโรคหลายชนิด
- มะเร็งปากมดลูก
- มะเร็งทวารหนัก
- มะเร็งช่องปากและลำคอ
- มะเร็งอวัยวะเพศบางชนิด
- หูดบริเวณอวัยวะเพศ
ทั้งนี้ การติดเชื้อ HPV ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดโรคเหล่านี้เสมอไป เพราะยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ชนิดของเชื้อ ระยะเวลาที่เชื้อคงอยู่ และการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน
ป้องกันก่อนความเสี่ยงจะสะสม
แนวทางการดูแลสุขภาพในปัจจุบันให้ความสำคัญกับ “การป้องกัน” มากกว่าการรอให้เกิดโรค วิธีดูแลสุขภาพเพื่อลดความเสี่ยงจาก HPV แม้ว่าจะไม่มีวิธีใดที่ป้องกันการติดเชื้อได้ทั้งหมด แต่การดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมสามารถช่วยลดความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวข้องกับ HPV
- รับวัคซีน HPV ตามคำแนะนำของแพทย์
- ตรวจคัดกรองตามช่วงอายุและปัจจัยเสี่ยง
- มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย
- งดสูบบุหรี่
- ดูแลสุขภาพโดยรวมให้แข็งแรง ทั้งการนอนหลับ การออกกำลังกาย และการรับประทานอาหารที่เหมาะสม
