เหนื่อยง่ายเพราะอายุมากขึ้น? หายใจไม่ทันเพราะไม่ได้ออกกำลังกาย? หรือแน่นหน้าอกนิดหน่อยเพราะเครียด? อาการเหล่านี้อาจเกิดจากหลายสาเหตุและไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโรคหัวใจเสมอไป แต่ในบางกรณี อาจเป็นสัญญาณที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของหัวใจหรือหลอดเลือดหัวใจ โดยเฉพาะเมื่อเป็นอาการที่ เพิ่งเกิดขึ้น เกิดซ้ำ หรือแตกต่างจากเดิม
สังเกต 5 อาการที่ไม่ควรมองข้าม
- เหนื่อยง่ายกว่าที่เคย
จากที่เคยเดินไกลหรือขึ้นบันไดได้ตามปกติ ช่วงหลังกลับต้องหยุดพักบ่อยขึ้น หรือรู้สึกเหนื่อยจากกิจกรรมที่เมื่อก่อนไม่เคยเป็น
อาการเหนื่อยง่ายอาจเกิดจากหลายสาเหตุ แต่หากสมรรถภาพในการออกแรงลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดผิดปกติ ควรได้รับการประเมินหาสาเหตุ
- แน่นหน้าอกเวลาออกแรง
อาการที่เกี่ยวข้องกับหัวใจไม่ได้จำเป็นต้องรู้สึกว่า “เจ็บ” เสมอไป บางคนอธิบายว่า แน่น บีบ กด หนัก หรือเหมือนมีอะไรทับกลางหน้าอก
หากเกิดขณะเดินเร็ว ขึ้นบันได หรือออกกำลังกาย และดีขึ้นหลังหยุดพัก ควรให้ความสำคัญ เพราะอาจสัมพันธ์กับภาวะที่กล้ามเนื้อหัวใจได้รับเลือดไม่เพียงพอขณะออกแรง
- หายใจไม่อิ่ม หรือหอบง่ายขึ้น
หากเริ่มรู้สึกหายใจไม่เต็มอิ่ม หอบง่ายกว่าปกติ หรือทำกิจกรรมเดิมแล้วต้องใช้เวลาพักนานขึ้น ไม่ควรสรุปว่าเป็นเพียงเพราะร่างกายไม่ฟิต
อาการหายใจลำบากมีสาเหตุได้ทั้งจากหัวใจ ปอด ภาวะโลหิตจาง และภาวะสุขภาพอื่น ๆ จึงควรประเมินร่วมกับอาการและปัจจัยเสี่ยงของแต่ละคน
- เจ็บหรือไม่สบายร้าวไปแขน ไหล่ คอ กราม หรือหลัง
อาการที่เกี่ยวข้องกับหัวใจบางครั้งอาจไม่ได้อยู่บริเวณหน้าอกเพียงอย่างเดียว แต่อาจรู้สึกแน่น ปวด หรือไม่สบายร้าวไปยัง แขน ไหล่ หลัง คอ หรือกราม
โดยเฉพาะเมื่อเกิดพร้อมกับแน่นหน้าอก เหนื่อยผิดปกติ เหงื่อออก คลื่นไส้ หรือหายใจลำบาก ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว
- อ่อนเพลียผิดปกติ ทั้งที่พักแล้ว
ความเหนื่อยล้าสามารถเกิดจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียด หรือการทำงานหนัก แต่หากรู้สึกอ่อนเพลียผิดปกติอย่างต่อเนื่อง หรือเกิดร่วมกับการออกแรงได้น้อยลง หายใจไม่สะดวก หรือแน่นหน้าอก ก็ควรหาสาเหตุเพิ่มเติม
บางคนที่มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจอาจไม่ได้แสดงอาการเจ็บหน้าอกอย่างชัดเจน ทำให้อาการอื่นถูกมองข้ามได้ง่าย
ไม่มีอาการ ก็ไม่ได้หมายความว่าไม่มีความเสี่ยง
โรคหลอดเลือดหัวใจสามารถค่อย ๆ พัฒนาเป็นเวลาหลายปี และบางคนอาจไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก การดูแลสุขภาพหัวใจจึงไม่ควรรอจนเกิดอาการ แต่ควรรู้จักปัจจัยเสี่ยงของตัวเอง เช่น ความดันโลหิต ระดับน้ำตาล ไขมันในเลือด การสูบบุหรี่ น้ำหนัก การออกกำลังกาย และประวัติโรคหัวใจในครอบครัว
หากพบว่าร่างกายทำกิจกรรมเดิมได้ลดลง หรือมีอาการบางอย่างเกิดขึ้นซ้ำ ๆ การปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุอาจช่วยให้วางแผนดูแลสุขภาพได้เหมาะสมยิ่งขึ้น
