เลขที่อนุมัติ ฆสพ.สบส. 7542/2565

อารมณ์เหวี่ยงก่อนประจำเดือน…สัญญาณเตือน “PMS”

อารมณ์เหวี่ยงก่อนประจำเดือน…สัญญาณเตือน “PMS”

หลายคนอาจเคยรู้สึกหงุดหงิดง่าย เหนื่อยล้า หรือแม้แต่ร้องไห้โดยไม่มีเหตุผลก่อนมีประจำเดือน อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่อง “คิดไปเอง” แต่เป็นสัญญาณของภาวะที่เรียกว่า Premenstrual Syndrome (PMS) หรือ “กลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน” ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์

PMS คืออะไร?

PMS เป็นกลุ่มอาการทั้งทางร่างกาย อารมณ์ และพฤติกรรมที่เกิดขึ้นก่อนมีประจำเดือนประมาณ 1-2 สัปดาห์ และจะหายไปเมื่อประจำเดือนมา โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่

  • หงุดหงิด อารมณ์แปรปรวน
  • ซึมเศร้า วิตกกังวล
  • ปวดท้อง ปวดหลัง หรือคัดเต้านม
  • อยากอาหารผิดปกติ โดยเฉพาะของหวานหรือเค็ม
  • นอนไม่หลับ หรือหลับไม่สนิท

จากข้อมูลของ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข พบว่า ผู้หญิงประมาณ 75% เคยมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งของ PMS และในบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนกระทบกับการทำงานหรือความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง

สาเหตุของ PMS

ยังไม่มีคำตอบแน่ชัดถึงสาเหตุที่แท้จริงของ PMS แต่เชื่อว่ามีปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน เช่น

  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน โดยเฉพาะเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน
  • ระดับสารเคมีในสมอง เช่น เซโรโทนิน ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์และการนอนหลับ
  • พฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น ความเครียด การนอนน้อย หรือรับประทานอาหารไม่สมดุล

จัดการ PMS อย่างไร?

หากอาการของ PMS เริ่มส่งผลต่อชีวิตประจำวัน ควรเริ่มจากการปรับพฤติกรรม เช่น:

  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยปรับสมดุลสารเคมีในสมองและลดความเครียด
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืช ลดอาหารหวาน เค็ม หรือที่มีคาเฟอีนสูง
  • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
  • จดบันทึกอาการ เพื่อสังเกตความเปลี่ยนแปลงและแจ้งแพทย์ได้แม่นยำยิ่งขึ้น

ในกรณีที่อาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาการรักษาอื่น ๆ เช่น การใช้ยา หรือการให้คำปรึกษาทางจิตวิทยา

อาการแบบไหนควรปรึกษาแพทย์

หากคุณมีอาการก่อนมีประจำเดือนที่รบกวนชีวิตประจำวัน เช่น ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ รู้สึกซึมเศร้าอย่างรุนแรง หรือมีความคิดทำร้ายตนเอง ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยแยกโรคอื่นที่อาจมีอาการคล้ายกัน เช่น ภาวะซึมเศร้า (Major Depression) หรือ Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD)

แหล่งอ้างอิง

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2015). Premenstrual Syndrome (PMS)https://www.acog.org

Mayo Clinic. (2023). Premenstrual syndrome (PMS) – Diagnosis and treatmenthttps://www.mayoclinic.org

National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2019). Premenstrual syndrome: Management. https://cks.nice.org.uk