เทศกาลตรุษจีน ไม่เพียงแต่เป็นวาระแห่งการเฉลิมฉลองการเริ่มต้นปีใหม่ของชาวไทยเชื้อสายจีน แต่ยังเป็นช่วงเวลาสำคัญที่ครอบครัวจะได้กลับมาพร้อมหน้าเพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ผ่านพิธีกรรมการไหว้เจ้าที่สืบทอดกันมายาวนาน
ภาพของควันธูปที่ลอยฟุ้งและกระดาษเงินกระดาษทองที่ถูกเผาไหม้ เปรียบเสมือนสื่อกลางที่เชื่อมโยงลูกหลานเข้ากับสิ่งศักดิ์สิทธิ์
แต่ภายใต้ความศรัทธาอันแรงกล้านี้ กลับมี “ภัยเงียบ” ที่มองไม่เห็นซ่อนอยู่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายและความเสื่อมของเซลล์อย่างคาดไม่ถึง
ทราบหรือไม่ว่า ควันจากการจุดธูป ประกอบไปด้วยสารพิษ
ไม่ต่างจากควันท่อไอเสียรถยนต์หรือควันบุหรี่ ทั้งก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์, ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และที่น่ากังวลที่สุดคือ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) และ สารก่อมะเร็ง (Carcinogens) เช่น เบนซีนและบิวทาไดอีน
เมื่อเราสูดดมควันเหล่านี้เข้าไป สารพิษจะเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรงและกระจายไปทั่วร่างกาย ก่อให้เกิด ภาวะเครียดออกซิเดชัน (Oxidative Stress) ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำลายเซลล์ปอด ก่อให้เกิดภูมิแพ้ และในระยะยาวยังเร่งกระบวนการชรา (Aging) ให้เร็วขึ้น
สารอนุมูลอิสระจากควันธูปจะเข้าไปทำลายคอลลาเจนใต้ผิวหนัง ทำให้ผิวหมองคล้ำ เกิดริ้วรอย และดูแก่กว่าวัย ทั้งยังกระตุ้นให้เกิดการอักเสบเรื้อรังในร่างกาย (Chronic Inflammation) ซึ่งเป็นต้นตอของโรคร้ายแรงต่างๆ
ปกป้องตัวเองอย่างไร ให้ได้ทั้งบุญและสุขภาพ
เพื่อให้ตรุษจีนนี้เป็นเทศกาลแห่งความสุขอย่างแท้จริง เราสามารถปรับเปลี่ยนวิธีการไหว้เพื่อลดความเสี่ยงได้ง่ายๆ ดังนี้:
- ลดปริมาณและระยะเวลา:เลือกใช้ธูปขนาดสั้น หรือใช้ “ธูปไฟฟ้า” เพื่อลดการเกิดควัน หากจำเป็นต้องจุดธูปจริง ควรรอให้ควันจางลงในที่โล่งแจ้งก่อนเข้าไปทำพิธี
- สวมเกราะป้องกัน:สวมหน้ากากอนามัยที่สามารถกัน PM 2.5 ได้ในขณะประกอบพิธี
- ล้างฝุ่นควันพิษทันที:หลังเสร็จพิธี ควรล้างหน้าและมือให้สะอาดทันที เพื่อชำระล้างเขม่าควันและโลหะหนักที่เกาะอยู่ตามผิวหนังและรูขุมขน ป้องกันการซึมเข้าสู่ร่างกาย
“ความมั่งคั่งที่แท้จริง คือการมีสุขภาพที่แข็งแรง Health is Wealth” การดูแลตัวเองให้ห่างไกลจากมลพิษในช่วงเทศกาล ไม่ใช่เรื่องของการละเลยประเพณี แต่เป็นการเตรียมร่างกายให้พร้อมสำหรับการมีอายุขัยที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพ
เพราะของขวัญที่ดีที่สุดที่คุณจะมอบให้ลูกหลานได้ คือการที่คุณมีสุขภาพดี แข็งแรง และอยู่เป็นร่มโพธิ์ร่มไทรให้พวกเขาได้กราบไหว้ไปอีกนานแสนนานในทุกๆตรุษจีน
