เลขที่อนุมัติ ฆสพ.สบส. 7542/2565

เมื่ออารมณ์สั่งให้กิน: ทำความเข้าใจโรค Emotional Eating

เมื่ออารมณ์สั่งให้กิน: ทำความเข้าใจโรค Emotional Eating

ในชีวิตประจำวัน หลายคนอาจเคยพบว่าตัวเองอยากกินของหวานหรืออาหารจานโปรด ไม่ใช่เพราะหิว แต่เพราะรู้สึกเครียด เหงา เบื่อ หรือโกรธ พฤติกรรมนี้เรียกว่า “Emotional Eating” หรือ การกินตามอารมณ์ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่หากเกิดบ่อยครั้งจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ อาจกลายเป็นปัญหาที่ควรได้รับการดูแล

Emotional Eating คืออะไร?

Emotional Eating หมายถึง การบริโภคอาหารเพื่อตอบสนองต่ออารมณ์มากกว่าความหิวทางร่างกาย โดยมักเกิดขึ้นร่วมกับภาวะความเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า หรือแม้แต่ความรู้สึกไม่พึงพอใจในรูปร่างของตนเอง งานวิจัยจาก Harvard Health Publishing ชี้ว่า อาหารประเภทแป้ง น้ำตาล และไขมัน มักเป็นตัวเลือกหลักของผู้ที่มีพฤติกรรมการกินแบบนี้ เพราะช่วยกระตุ้นสารเคมีในสมองที่ชื่อว่า “สารโดปามีน (Dopamine)” เป็นสารที่ทำให้เรารู้สึกดี สนุก หรือมีความสุข ในขณะรับประทานอาหาร

ผลกระทบของการกินตามอารมณ์

แม้ว่าการกินจะช่วยให้รู้สึกดีขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่หากกลายเป็นพฤติกรรมประจำ อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ เช่น

  • น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  • เสี่ยงต่อภาวะอ้วน และโรคที่เกี่ยวข้อง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือไขมันพอกตับ
  • เกิดความรู้สึกผิดหรือโทษตัวเองหลังการกิน ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพจิต
  • สูญเสียการควบคุมพฤติกรรมการกินในระยะยาว

แนวทางเบื้องต้นในการรับมือ

การจัดการกับ Emotional Eating ควรเริ่มจากการสังเกตตนเอง เช่น

  • แยกแยะความหิวทางร่างกายออกจากความหิวทางอารมณ์
  • หาทางระบายอารมณ์ด้วยกิจกรรมอื่น ๆ เช่น ออกกำลังกาย ฟังเพลง หรือพูดคุยกับคนใกล้ชิด
  • ฝึกสติ (Mindfulness) ในขณะรับประทานอาหาร
  • หากมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นจนเกินเกณฑ์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาวิธีดูแลอย่างเหมาะสม

ทางเลือกหนึ่งของการจัดการน้ำหนัก : การใส่บอลลูนในกระเพาะอาหาร

สำหรับผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน และพบว่าตนเองมีพฤติกรรมการกินตามอารมณ์อย่างต่อเนื่อง การลดน้ำหนักด้วยตนเองอาจเป็นเรื่องยาก การใส่บอลลูนในกระเพาะอาหารจึงเป็นหนึ่งในทางเลือกที่แพทย์อาจพิจารณาร่วมกับการปรับพฤติกรรมการกินและการดูแลสุขภาพจิต บอลลูนจะถูกใส่เข้าไปในกระเพาะอาหารเพื่อช่วยให้รู้สึกอิ่มง่ายขึ้น ซึ่งอาจช่วยควบคุมปริมาณอาหารที่บริโภค และลดโอกาสของการกินเกินจากอารมณ์ ทั้งนี้ ควรอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และเหมาะสำหรับผู้ที่มีดัชนีมวลกาย (BMI) ในเกณฑ์ที่แพทย์กำหนด

หากคุณหรือคนใกล้ชิดกำลังเผชิญกับปัญหาเกี่ยวกับการกินและน้ำหนักตัว การปรึกษาแพทย์อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการดูแลสุขภาพอย่างยั่งยืน

อ้างอิง

Harvard Health Publishing. (2020). Why stress causes people to overeat. Harvard Medical School. Retrieved from: 

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/why-stress-causes-people-to-overeat

American Psychological Association (APA). (2022). The connection between food and mood. https://www.apa.org/news/press/releases/2022/10/food-mood-connection

Cleveland Clinic. (2021). Dopamine. Retrieved from:  https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22573-dopamine

Relate Article